مقدمه

به گزارش خبرگزاری ایسنا در ۹ آبان ۱۴۰۵، رضا الفت‌نسب، رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، در حاشیه همایش «تنظیم‌گری در عصر پلتفرم‌ها» اعلام کرد که تدوین ضوابط فعالیت کسب‌وکارهای فروش متری مسکن، با مشارکت فعالان این حوزه آغاز شده است. این خبر برای صنعت پراپ‌تک و پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری خرد ملکی اهمیت دارد، زیرا نشان می‌دهد فعالیت مدل‌های نوین سرمایه‌گذاری در مسکن، بیش‌ازپیش مورد توجه نهادهای صنفی و تنظیم‌گر قرار گرفته است.

 

جزئیات خبر؛ ضوابط فروش متری مسکن چگونه تدوین می‌شود؟

رضا الفت‌نسب با اشاره به ظهور کسب‌وکارهای جدید در حوزه فروش متری مسکن و فناوری‌هایی مانند توکن‌سازی املاک، از تلاش اتحادیه برای تعریف چارچوب فعالیت این پلتفرم‌ها خبر داد. به گفته او، موضوع فروش متری مسکن بیش از یک سال است که در محیط آزمون تنظیم‌گری (سندباکس) وزارت اقتصاد و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی مطرح شده است. اکنون اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی با همکاری فعالان این حوزه، فرآیند تدوین ضوابط را آغاز کرده است.

بر اساس توضیحات رئیس اتحادیه، تدوین این ضوابط می‌تواند مسیر تعریف یک رسته صنفی مشخص و صدور مجوز تخصصی برای پلتفرم‌های مشمول را فراهم کند. این فرآیند شامل مراحل مشخصی است.

🔹 تدوین پیش‌نویس ضوابط با مشارکت کسب‌وکارهای فعال در حوزه فروش متری مسکن.

🔹 بررسی و تصویب اولیه در هیئت‌مدیره اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی.

🔹 ارسال به مراجع بالاتر ضوابط برای طی مراحل قانونی به اتاق اصناف ایران و سپس هیئت عالی نظارت ارسال می‌شود.

🔹 فراهم‌شدن امکان صدور مجوز تخصصی برای پلتفرم‌های مشمول، در صورت نهایی‌شدن فرآیند.

بنابراین هنوز ضوابط جدید به تصویب نهایی نرسیده‌اند، اما آغاز این فرآیند می‌تواند گامی مهم در جهت شفاف‌ترشدن چارچوب فعالیت کسب‌وکارهای نوین ملکی باشد.

 

آیا فعالیت پلتفرم‌های فروش متری مسکن غیرقانونی است؟

یکی از نکات مهم اظهارات رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، تفکیک میان نبود مجوز تخصصی و غیرقانونی‌بودن فعالیت بود. الفت‌نسب توضیح داد که نداشتن مجوز تخصصی اتحادیه لزوماً به معنای غیرقانونی‌بودن فعالیت یک کسب‌وکار نیست، به‌ویژه آنکه برخی از پلتفرم‌های فعال دارای نماد اعتماد الکترونیکی و درگاه پرداخت هستند. در واقع، ظهور مدل‌های جدید کسب‌وکار معمولاً نیازمند تدوین ضوابط متناسب با ویژگی‌های آن‌هاست.

البته داشتن مجوزهای عمومی نیز به‌تنهایی به معنای دریافت تأییدیه تخصصی برای تمام فعالیت‌های یک پلتفرم نیست. وضعیت حقوقی هر کسب‌وکار باید بر اساس نوع فعالیت، قراردادها و الزامات قانونی مربوط بررسی شود. اهمیت خبر اخیر در این است که می‌تواند مسیر تعریف دقیق‌تر این فعالیت‌ها و ایجاد چارچوب تخصصی برای نظارت بر آن‌ها را هموار کند.

 

تدوین ضوابط چه اهمیتی برای سرمایه‌گذاران ملکی دارد؟

گسترش روش‌هایی مانند خرید متری مسکن، سرمایه‌گذاری خرد در ساخت‌وساز و توکن‌سازی املاک، امکان ورود سرمایه‌گذاران بیشتری به بازار ملک را فراهم کرده است. بااین‌حال، این روش‌ها ساختارهای یکسانی ندارند و حقوق سرمایه‌گذاران در هر مدل می‌تواند متفاوت باشد. به همین دلیل، روشن‌ترشدن ضوابط فعالیت پلتفرم‌ها می‌تواند از چند جهت مفید باشد.

🔹 شفافیت حقوق سرمایه‌گذارمشخص‌بودن نوع قرارداد، حقوق اقتصادی خریدار و تعهدات طرفین، به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک می‌کند.

🔹 افزایش قابلیت ارزیابی پلتفرم‌هاوجود معیارهای تخصصی می‌تواند مقایسه ساختار فعالیت کسب‌وکارهای مختلف را برای سرمایه‌گذاران آسان‌تر کند.

🔹 تقویت اعتماد به مدل‌های نوآورانهمشخص‌ترشدن چارچوب فعالیت پلتفرم‌ها می‌تواند به توسعه اعتماد عمومی و مشارکت سرمایه‌های خرد در بازار مسکن کمک کند.

🔹 کمک به توسعه پایدار صنعت پراپ‌تکضوابط متناسب با ماهیت کسب‌وکارهای نوآور می‌توانند زمینه رشد این صنعت را در چارچوبی شفاف‌تر فراهم کنند.

البته تحقق این مزایا به محتوای نهایی ضوابط و نحوه اجرای آن‌ها وابسته است.

 

خرید متری مسکن و توکنایز املاک چه تفاوتی دارند؟

یکی از موضوعات مرتبط با خبر اخیر، گسترش فناوری توکنایز در کنار مدل‌های خرید متری مسکن است. خرید متری مسکن روشی است که در آن میزان سرمایه‌گذاری بر مبنای متراژ مشخصی از یک ملک یا پروژه تعریف می‌شود و نوع حقوق خریدار نیز به ساختار قراردادی آن بستگی دارد. در مقابل، توکنایز املاک فرآیندی است که طی آن حقوق یا منافع اقتصادی مرتبط با یک دارایی ملکی در قالب واحدهای دیجیتال مشخصی تعریف می‌شود. بنابراین خرید متری و توکنایز الزاماً یکسان نیستند. توکنایز می‌تواند برای سرمایه‌گذاری در املاک آماده یا پروژه‌های در حال ساخت استفاده شود و بسته به مدل کسب‌وکار، امکان مشارکت سرمایه‌گذاران خرد در منافع اقتصادی یک پروژه را فراهم کند.

برای آشنایی بیشتر با این تفاوت‌ها، می‌توانید مقاله «خرید متری آپارتمان چگونه انجام می‌شود؟» را در دانشنامه صاب‌ملک مطالعه کنید.

 

صاب‌ملک؛ تجربه عملی توکنایز و سرمایه‌گذاری در ساخت‌وساز ایران

در شرایطی که تدوین ضوابط تخصصی پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری خرد ملکی در دستور کار قرار گرفته است، صاب‌ملک به‌عنوان اولین پلتفرم توکنایز و سرمایه‌گذاری در ساخت‌وساز ایران، تجربه عملی استفاده از این مدل را در پروژه‌های ساختمانی دارد. صاب‌ملک با تقسیم پروژه‌های ساختمانی به واحدهای کوچک‌تر سرمایه‌گذاری به نام «صاب»، امکان مشارکت سرمایه‌گذاران خرد و کلان را در فرآیند ساخت‌وساز فراهم کرده است. برای درک بهتر مفهوم صاب، مقاله «صاب چیست؟» را بخوانید.

 

در این مدل، هر صاب نماینده سهم مشخصی از منافع اقتصادی یک پروژه است و حقوق سرمایه‌گذار مطابق قرارداد مربوط به همان پروژه تعیین می‌شود. تفاوت مهم مدل صاب‌ملک با خرید سهمی از یک ملک آماده، امکان مشارکت در ارزش افزوده حاصل از فرآیند ساخت‌وساز است. به این ترتیب، بازده بالقوه سرمایه‌گذار تنها به افزایش قیمت دارایی ملکی وابسته نیست، بلکه نتیجه اقتصادی توسعه و تکمیل ساختمان نیز در آن نقش دارد.

 

سابقه صاب‌ملک در پروژه‌های ساختمانی

صاب‌ملک تاکنون در مجموع ۲۰ پروژه ساخت‌وساز فعالیت داشته است که از این تعداد، ۱۳ پروژه تکمیل و با صاب‌داران تسویه شده‌اند و ۷ پروژه دیگر فعال هستند. پروژه‌های این مجموعه پیش از عرضه، از مراحل مختلف ارزیابی اقتصادی، فنی و حقوقی عبور می‌کنند و اطلاعات مربوط به مشخصات پروژه‌ها و روند پیشرفت آن‌ها در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد. همچنین صاب‌داران می‌توانند مطابق شرایط بازار ثانویه صاب‌ملک، صاب‌های خود را پیش از پایان پروژه برای فروش عرضه کنند، هرچند انجام معامله به وجود خریدار و شرایط بازار وابسته است.

برای مشاهده نمونه‌ای از عملکرد واقعی این مدل، می‌توانید گزارش نهایی پروژه یافت‌آباد ۱ را مطالعه کنید که در آن روند اجرا، نتیجه اقتصادی و تسویه سرمایه‌گذاران بررسی شده است. صاب‌ملک در معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری خود، بازده مورد انتظار سالانه حدود ۲۰ درصد فراتر از تورم مسکن را مطرح می‌کند. این عدد هدف سرمایه‌گذاری است و بازده نهایی هر پروژه به شرایط اجرا و بازار وابسته خواهد بود.

 

تدوین ضوابط؛ فرصتی برای توسعه سرمایه‌گذاری نوین در مسکن

آغاز تدوین ضوابط فروش متری مسکن را می‌توان نشانه‌ای از افزایش توجه به مدل‌های جدید سرمایه‌گذاری ملکی دانست. یکی از فرصت‌های مهم این فرآیند، مشارکت کسب‌وکارهای فعال در تدوین ضوابط است. چنین رویکردی می‌تواند به شکل‌گیری مقرراتی کمک کند که علاوه بر حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران، تفاوت ساختارهای متنوع سرمایه‌گذاری ملکی را نیز در نظر بگیرند. بااین‌حال، ارزیابی نتیجه نهایی به انتشار متن مصوب و مشخص‌شدن دامنه شمول آن وابسته است. از این منظر، تجربه پلتفرم‌هایی مانند صاب‌ملک که سرمایه‌گذاری خرد را به پروژه‌های واقعی ساخت‌وساز متصل کرده‌اند، می‌تواند در شناخت ظرفیت‌ها و نیازهای این بازار اهمیت داشته باشد.

 

جمع‌بندی؛ حرکت به سمت بازاری شفاف‌تر برای سرمایه‌گذاری ملکی

خبر آغاز تدوین ضوابط فعالیت پلتفرم‌های فروش متری مسکن، اتفاق مهمی برای آینده کسب‌وکارهای نوآور حوزه املاک است. این فرآیند هنوز در مراحل اولیه قرار دارد، اما می‌تواند زمینه ایجاد چارچوب تخصصی، افزایش شفافیت و توسعه اعتماد به روش‌های جدید سرمایه‌گذاری ملکی را فراهم کند.

صاب‌ملک به‌عنوان اولین پلتفرم توکنایز و سرمایه‌گذاری در ساخت‌وساز ایران، با تجربه ۲۰ پروژه ساختمانی و ۱۳ پروژه تکمیل و تسویه‌شده، نمونه‌ای عملی از مشارکت سرمایه‌های خرد در صنعت ساخت‌وساز است. اگر شما هم به دنبال سرمایه‌گذاری در بازار مسکن، بدون نیاز به خرید یک ملک کامل یا مدیریت مستقیم پروژه‌های ساختمانی هستید، می‌توانید با مدل سرمایه‌گذاری صاب‌ملک آشنا شوید.

با مراجعه به صفحه پروژه‌های فعال صاب‌ملک، مشخصات پروژه‌ها، روند پیشرفت و بازده تخمینی آن‌ها را بررسی کنید و متناسب با اهداف مالی خود برای سرمایه‌گذاری تصمیم بگیرید. برای شروع نیز می‌توانید از طریق صفحه ثبت‌نام اقدام کنید یا برای مطالعه سایر مقالات به صفحه اصلی سایت بازگردید.

 

منبع خبری

برای مطالعه متن کامل گزارش منتشرشده در خبرگزاری ایسنا، می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید.

گزارش خبرگزاری ایسنا درباره آغاز تدوین ضوابط پلتفرم‌های فروش متری مسکن