این موضوع در گذشته در برخی پروژه‌ها مانند پدیده شاندیز باعث از بین رفتن اعتماد سرمایه‌گذاران شد. برای همین، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های سرمایه‌گذاران این است که مطمئن باشند سهمی که می‌خرند واقعاً وجود دارد و بیش از ظرفیت پروژه فروخته نشده است.

در صاب‌ملک تلاش شده این نگرانی با یک سازوکار شفاف و قابل بررسی برطرف شود. در ادامه می‌بینیم صاب‌ملک چگونه از خالی‌فروشی جلوگیری می‌کند.

 

خالی‌فروشی چیست و چرا خطرناک است؟

خالی‌فروشی یعنی فروش یک دارایی یا سهم از یک پروژه، به تعداد بیشتر از ظرفیت واقعی آن. در حوزه ساخت‌وساز، این یعنی سازنده یا پلتفرم، تعداد سهام بیشتری از پروژه را می‌فروشد که در واقع وجود ندارد.

 

ریسک‌های خالی‌فروشی برای سرمایه‌گذار

🔹 از دست رفتن کامل سرمایه: اگر پروژه بیش از ظرفیت فروخته شده باشد، ممکن است برخی سرمایه‌گذاران اصلاً سهمی در پروژه نداشته باشند.

🔹 دعاوی حقوقی طولانی: اثبات خالی‌فروشی و پیگیری حقوقی آن زمان‌بر و هزینه‌بر است.

🔹 از بین رفتن اعتماد: حتی اگر پروژه موفق باشد، وجود خالی‌فروشی اعتماد سرمایه‌گذاران را برای همیشه از بین می‌برد.

 

چالش خالی‌فروشی در روش‌های سنتی

در روش‌های سنتی مشارکت در ساخت، معمولاً هیچ سازوکار شفافی برای اطلاع از تعداد کل سرمایه‌گذاران یک پروژه وجود ندارد. سرمایه‌گذار نمی‌داند:

🔹چند نفر دیگر در پروژه شریک هستند

🔹 مجموع سهام فروخته‌شده چقدر است

🔹 آیا سهم او واقعاً در پروژه ثبت شده است یا نه

 

این نبود شفافیت، بستر را برای خالی‌فروشی فراهم می‌کند.

 

صاب‌ملک چگونه از خالی‌فروشی جلوگیری می‌کند؟

صاب‌ملک با طراحی یک سازوکار دقیق و قابل راستی‌آزمایی، خیال سرمایه‌گذاران را از بابت خالی‌فروشی راحت کرده است. در ادامه، گام‌های این سازوکار را بررسی می‌کنیم.

 

گام اول: تعداد کل صاب‌ها از ابتدا مشخص است

در ابتدای هر پروژه، کل هزینه‌های پروژه محاسبه می‌شود و بر اساس آن تعداد مشخصی صاب (توکن) تعیین می‌گردد.

این تعداد از همان ابتدا به‌صورت قطعی مشخص است و بعد از شروع پروژه دیگر قابل افزایش نیست. به همین دلیل امکان ندارد صاب بیشتری از ظرفیت واقعی پروژه عرضه شود.

قیمت اولیه هر صاب ۵ میلیون تومان در نظر گرفته می‌شود و با پیشرفت پروژه ممکن است قیمت آن افزایش پیدا کند، اما تعداد صاب‌ها ثابت می‌ماند.

 

گام دوم: هر کاربر یک شناسه یکتا دارد

وقتی کاربر در صاب‌ملک حساب کاربری ایجاد می‌کند، یک شناسه یکتا (Unique ID) به او اختصاص داده می‌شود.

پس از خرید صاب، کاربر می‌تواند با همین شناسه در فهرست صاب‌داران پروژه، تعداد صاب‌هایی که در اختیار دارد را مشاهده کند. این شناسه جایگزین نام افراد می‌شود تا هم شفافیت حفظ شود و هم اطلاعات شخصی کاربران محرمانه بماند.

 

گام سوم: فهرست صاب‌داران برای همه قابل مشاهده است

در صفحه هر پروژه، فهرستی از صاب‌داران منتشر می‌شود که شامل موارد زیر است:

🔹شناسه یکتای هر سرمایه‌گذار

🔹تعداد صاب‌های تحت مالکیت او

 

این فهرست به‌صورت عمومی در دسترس همه کاربران قرار دارد و به‌طور مرتب به‌روزرسانی می‌شود.

به این ترتیب هر کاربر می‌تواند:

🔹شناسه خود را در لیست پیدا کند

🔹 تعداد صاب‌های خود را بررسی کند

🔹 مجموع صاب‌های فروخته‌شده را مشاهده کند

 

گام چهارم: نظارت جمعی کاربران

ممکن است این سؤال پیش بیاید که اگر این فهرست توسط خود صاب‌ملک منتشر می‌شود، چگونه می‌توان به صحت آن اطمینان داشت؟

 

پاسخ ساده است: هر کاربر می‌تواند اطلاعات خود را با لیست تطبیق دهد.

 

اگر فردی صاب خریده باشد اما در فهرست نمایش داده نشود، این موضوع خیلی سریع مشخص خواهد شد. از طرف دیگر، مجموع صاب‌های فروخته‌شده نیز برای همه قابل مشاهده است.

به همین دلیل نوعی نظارت جمعی* توسط کاربران شکل می‌گیرد که باعث می‌شود امکان ارائه اطلاعات نادرست یا فروش بیش از ظرفیت پروژه عملاً از بین برود.

 

سرمایه‌گذاری شفاف با صاب‌ملک

در صاب‌ملک تلاش شده با تعیین تعداد مشخص صاب‌ها، ارائه فهرست شفاف صاب‌داران و امکان بررسی عمومی اطلاعات، فضایی امن‌تر برای سرمایه‌گذاری ایجاد شود.

در این مدل، هر سرمایه‌گذار می‌تواند به‌طور مستقل مجموع صاب‌های پروژه را بررسی کند. همین شفافیت باعث می‌شود امکان خالی‌فروشی عملاً از بین برود و اعتماد بیشتری در فرآیند سرمایه‌گذاری شکل بگیرد.